په خبري راپورونو کې د طالبانو یادونه
(FB-UA-2022-005
)
د قضیې لنډیز
د نظارت هیئت له یوې خبر پاڼې څخه د فېسبوک د یوه پوسټ د حذف کولو په اړه د میټا اصلي پریکړه بیرته اخیستلې ده ،چې په
افغانستان کې د طالبانو د حکومت لخوا د ښځو او نجونو د زده کړې په اړه د مثبت اعالن راپور ورکوي .د پوسټ لرې کول د
فیسبوک د خطرناکو اشخاصو او سازمانونو ټولنې معیار سره سم نه وو ،چې د ترهګرو ډلو په اړه راپور ورکولو او د میټا د بشري
حقونو مسؤلیتونو ته اجازه ورکوي .بورډ وموندله چې میټا باید د کاروونکو د بیان ازادۍ څخه کله چې د ترهګرو ریژیمونو په اړه
راپور ور کوي په ښه توګه ساتنه وکړي او د دې موخې د ترالسه کولو لپاره د پالیسۍ یو شمېر سپارښتنې وړاندې کړي.
د قضیې په اړه
د 2022کال د جنورۍ په میاشت کې ،په هند کې مېشته د اردو ژبې یوې مشهورې ورځپاڼې په خپل فېسبوک پاڼه کې یو پوسټ وکړ.
پوسټ راپور ورکړ چې په افغانستان کې د طالبانو د رژیم یوه غړي او د دوی رسمي مرکزي ویاند ذبیح هللا مجاهد اعالن کړی چې
د ښځو او نجونو لپاره ښوونځي او کالجونه به د 2022کال د مارچ په میاشت کې بیا پرانستل شي .په دغه پوسټ کې د ورځپاڼې د
ویب پاڼې لینک ورکړل شوی و او شاوخوا 300ځله لیدل شوی و.
میټا وموندله چې پوسټ د خطرناکو اشخاصو او سازمانونو پالیسي څخه سرغړونه کړې ،چې د تروریستي سازمانونو په ګډون هغو
ادارو "ستاینه" منع کوي چې په "جدي آفالین زیانونو" کې ښکېل وي .میټا پوسټ لرې کړ ،د پاڼې مدیر پر وړاندې یې "سټرایکونه"
وضع کړل چې محتویات یې خپاره کړې ول او د فېسبوک ځینې ځانګړتیاو ته یې د دوی السرسی محدود کړ (لکه په فېسبوک باندې
په ژوندۍ بڼه ویډیو خپرول).
کارونکي د استناف غوښتنه وکړه او وروسته له هغه چې دوهم بشري بیاکتونکي پوسټ د سرغړونې په توګه و ارزاوه ،نو دا د لوړ
اغیز ناسم مثبت ردولو ( )HIPOسیسټم لپاره په کتار کې ځای پر ځای شو HIPO .یو سیسټم دی چې میټا د قضیې پیژندلو لپاره
کاروي ،تر څو تشخیص کړي چې که چېرې چې دوی په ناسم ډول کوم اقدام ترسره کړی وي ،د بیلګې په توګه ،په ناسم ډول د
مینځپانګې لرې کول .په همدې حال کې ،لکه څنګه چې په هغه وخت کې HIPOلپاره د اردو ژبې د بیا کتوونکو شمېر له 50څخه
کم و او پوست لوړ لومړیتوب نه ګڼل کیده ،نو هېڅکله په HIPOسیسټم کې د دې بیاکتنه نه وه شوې.
وروسته له دې چې بورډ قضیه وټاکله ،میټا پریکړه وکړه چې مقررات د ترهګرو سازمانونو "په اړه د راپور ورکولو" اجازه ورکوي
نو پوسټ باید حذف شوای نه وای .دې کار منځپانګه بیرته فعاله کړه ،سټرایک یې لرې کړو او د کارونکي په حساب یې محدودیتونه
لرې کړل.
کلیدي موندنې
د نظارت هیئت وموندله چې د دې پوسټ لرې کول د فېسبوک خطرناکو اشخاصو او سازمانونو ټولنې معیارونو ،د میټا ارزښتونو،
یا د شرکت د بشري حقونو مسؤلیتونو سره مطابقت نه لري.
د خطرناکو اشخاصو او سازمانونو د ټولنې معیار د ترهګریزو سازمانونو په ګډون د ځینو ادارو "ستاینه" منع کوي" .ستاینه" د
ټولنې په معیارونو او د بیاکتونکو لپاره په داخلي الرښود کې په پراخه توګه تعریف شوې ده .د پایلې په توګه ،بورډ پوهیږي چې ولې
دوو بیاکتونکو محتوا د ستاینې په توګه تشریح کړه .په همدې حال کې ،د ټولنې معیار هغو محتویاتو ته اجازه ورکوي چې د خطرناکو
سازمانونو "په اړه راپور ورکوي" .بورډ پریکړه کوي چې دا استثنا په دې قضیه کې پلي کیږي.
بورډ دا هم وموندله چې د پوسټ لرې کول د میټا د بشري حقونو مسؤلیتونو سره سم ندي؛ دا په غیر عادالنه ډول د بیان ازادي
محدودوي ،چې پکې د ترهګرو ډلو په ګډون د معلوماتو د ورکولو او ترالسه کولو حق شامل دی .په هېواد باندې د ترهګرو ډولو د
و اکمن کېدو په ګډون دا په ځانګړې توګه د جګړې او ناورین په وخت کې مهم دی.
بورډ اندیښنه لري چې د میټا سیسټمونه او پالیسۍ د تروریستي رژیمونو په اړه راپور ورکولو پر مهال د بیان په ازادۍ کې مداخله
کوي .د شرکت د ټولنې معیارونه او د بیاکتونکو لپاره داخلي الرښوونې چې د ستاینې ممانعت او د راپور ورکولو استثنا او یا د دوی
ترمنځ اړیکې روښا نه نه دي .دا حقیقت چې دوه بیاکتونکو وموندل چې د پوسټ په برخه کې سرغړونه ترسره شوې دا سپارښتنه
کوي چې دوی په دې ټکو په ښه توګه ندي پوه شوي .بورډ اندیښمن دی چې په هغه صورت کې چې کاروونکي په روښانه ډول ونه
1