خبري رسنۍ د اردو ژبې ورځپاڼه ده چې د هند په حیدراباد کې میشته ده ،هغه یو ښار چې د اردو ژبې ډېر اوسیدونکي لري .دا په
هېواد کې د اردوتر ټولو لویه خپریدونکیورځپا ڼه ده او هره ورځ د یو میلیون څخه ډېر لوستونکي لري .په ټوله نړۍ کې د 230
میلیونو په شاوخوا کې د اردو ژبې ویونکي شتون لري.
د 2021کال د اګست په میاشت کې د طالبانو لخوا د واک له ترالسه کولو راهیسې ،هېڅ دولت په افغانستان کې د طالبانو رژیم ته
رسمی ډیپلوماټیک رسمیت نه دی ورکړی .د نجونو او ښځو لپاره ښوونځي او کالجونه د افغانستان د نوي ښوونیز کال په پېل کې نه
دي پرانستل شوي لکه څنګه چې ویاند اعالن وکړ چې دوی به یې وکړي او د 12کلنۍ څخه پورته نجونې (له شپږم ټولګي څخه
پورته) او میرمنې په دې قضیه کې د بورډ د پریکړې پرمهال د نوي کال په پېل کې ښوونځي ته د تلو څخه منع شوې دي.
د 2022کال د جنورۍ په 20فېسبوک یو کارونکي په محتوا کې "پوسټ راپور کړئ" کلیک کړ ،مګر خپل شکایت یې بشپړ نه کړ.
یاد کار یو کالسیفایر یا ډلبندي کوونکی (د زده کړې وسیله چې د میټا د ټولنې معیارونو س رغړونو پیژندلو لپاره روزل شوي) فعال
کړ چې د محتوا په اړه یې د خطرناکو اشخاصو او سازمانونو د پالیسۍ څخه د سرغړونې په توګه ارزونه وکړه او دا یې د بشري
بیاکتنې لپاره ولیږله .د اردو ژبې یوه بیاکتونکي پریکړه وکړه چې محتوا د خطرناکو اشخاصو او سازمانونو پالیسي څخه سرغړونه
کړې او په همدغه ورځ یې پوسټ لرې کړ .میټا تشریح کړه چې د دې کار المل د ټاکل شوي سازمان "ستاینه" کول دي .طالبان د
میټا د خطرناکو اشخاصو او سازمانونو د پالیسۍ له مخې 1درجه نومول شوی ترهګریز سازمان دی .د سرغړونې په پایله کې ��میټا
د پاڼې د مدیر په وړاندې دواړه یو سخت سټرایک او معیاري سټرایک هم پلی کړ .په ټوله کې ،په داسې حال کې چې د فېسبوک پاڼو
کې خپاره شوي مواد داسې ښکاري چې پخپله د پاڼې څخه راځي (د بیلګې په توګه ،خبري رسنۍ) ،دوی د شخصي فېسبوک حسابونو
سره د پاڼې د مدیرانو لخوا لیکل شوي دي .سټرایکونه د دې المل کیږي چې میټا په پلیټ فارم کې د الزمي دندو ترسره کولو لپاره د
کاروونکو وړتیا باندې لنډمهاله محدودیتونه وضع کړي (لکه د مینځپانګې شریکول) ،چې د "ځانګړتیاوو محدودیتونه" په نوم پیژندل
کیږي ،یا د حساب غیر فعالول .سخت سټرایکونه د قوي جریمې المل کیږي .په دې حالت کې ،د سټرایک معنی دا وه چې د پاڼې د
مدیر په وړاندې د درېو ورځو او یو اضافي ،د ځانګړتیا اوږد محدودیت وضع شوی و .ړومبنى کارونکی د نوي عامه مینځپانګې
رامینځته کولو او د میسنجر خونو رامینځته کولو یا یوځای کېدو څخه منع کړ .وروستنی د کارونکي مخه ونیوله چې په فېسبوک کې
په ژوندۍ بڼه ویډیو جوړه کړي ،د اعالناتو محصوالت وکاروي ،او د میسنجر خونه رامینځته کړي یا یوځای شي .سربېره پردې ،د
خبري رسنۍ پاڼې پخپله هم یو معیاري سټرایک او یو سخت سټرایک ترالسه کړ.
د جنورۍ په ، 21د خبري رسنۍ پاڼې مدیر ("کاروونکی") میټا ته د مینځپانګې د لرې کولو پرضد اپیل وکړو .د اردو ژبې یو بل
کتونکي د محتوا بیاکتنه وکړه او هغه هم وموندل چې محتوا د خطرناکو اشخاصو او سازمانونو په اړه د ټولنې معیار څخه سرغړونه
کړې .که څه هم مینځپانګه بیا د "غلط مثبت" غلطیو پیژندلو او بېرته راګرځولو لپاره په کتار کې ځای په ځای شوې وه (هغه
مینځپانګه چې د ټولنې معیارونو څخه د سرغړونې له کبله پرضد یې په غلطۍ سره اقدام اخېستل شوی وي) ،چې د لوړ اغیز غلط
مثبت ردولو ( ) HIPOپه نوم پیژندل کیږي ،نو ځکه د دې اضافي بیاکتنه ونه شوه .د میټا په وینا ،دا د 2022په نیمایي کې د اردو
ژبو HIPOبیاکتونکو شمېر له امله و او دا ځکه چې پدې قضیه کې مینځپانګه ،وروسته له دې چې لرې شوه ،د میټا اتومات
سیسټمونو لخوا په HIPOکې د نورو مینځپانګو په څېر لوړ لومړیتوب سکور نه و ورکړل شوې ،چې په هغه وخت کې په کتار
کې وه.
د بیاکتنې لپاره د بورډ لخوا د کارونکي اپیل د انتخاب په پایله کې ،میټا پریکړه وکړه چې د هغې اصلي لیرې کولو پریکړه غلطه وه
ځکه چې د ټولنې معیارونه د نومول شویو سازمانونو او اشخاصو په اړه "د راپور ورکولو" اجازه ورکوي .د 2022د فبرورۍ په
25مه ،میټا بیا وروسته مینځپانګه بحال کړه .میټا هغه د ځانګړتیا اوږد محدودیت هم لیرې کړ چې پلي کړی یې و او د مدیر حساب
او پاڼې په وړاندې یې سټرایکونه بېرته واخیستل.
. 3د نظارت بورډ واک او ساحه
بورډ واک لري چې د هغه کارونکي لخوا د اپیل وروسته چې مینځپانګه یې لیرې شوې د میټا د پریکړې بیاکتنه وکړي (د منشور
برخه ،2برخه 1؛ د قوانینو ماده ،3برخه .)1بورډ کولی شي د میټا پریکړه تائید یا رد کړي (د منشور ماده ،3برخه ،)5او شرکت
د دې پریکړې پابند وي (د منشور ماده .) 4میټا باید د موازي شرایطو سره د ورته مینځپانګې په اړه د خپلې پریکړې پلي کولو امکان
هم ارزونه وکړي (د منشور ماده .) 4د بورډ په پریکړو کې ممکن د پالیسۍ مشورتي بیانات شامل وي چې غیر پابند سپارښتنې لري
چې میټا باید ورته ځواب ووایي (د منشور برخه ،3برخه 4؛ ماده .)4
. 4د واک سرچینې
د نظارت بورډ الندې چارواکي او معیارونه په پام کې ونیول:
.I
د نظارت بورډ پریکړې:
د نظارت بورډ تر ټولو اړونده مخکینۍ پریکړې عبارت دي له:
3