przesłanka umorzenia postępowania karnego. Dla uznania jakiegokolwiek czynu za przestępstwo koniecznym jest ustalenie,
że narusza on wartości społeczne stopniu wyższym niż znikomy, dopiero wówczas możliwe będzie zastosowanie wobec
sprawcy takiego czynu określonej sankcji karnej. Art. 115 § 2 k.k. (http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?
id=WDU19970880553) określa kwantyfikatory tej oceny. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, przy ocenie stopnia
społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub
grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać
zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Społeczna szkodliwość – jako
element struktury przestępstwa podlegający stopniowaniu – stanowi kategorię nie tylko jakościową, lecz także ilościową,
wymagającą odpowiedniej kwantyfikacji. Daje temu wyraz sam ustawodawca, albowiem każdy
z przepisów, w których pojęcie społecznej szkodliwości expressis verbis zostało użyte, eksponuje ją przede wszystkim od
strony ilościowej. Mowa zatem o znikomej lub nieznacznej społecznej szkodliwości (np. art. 1 § 2, art. 45a § 1, art. 59, art. 66
§ 1 k.k. (http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970880553)), o znacznej społecznej szkodliwości (np.
art. 93b § 1 k.k. (http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970880553)), a wreszcie
o potrzebie uwzględnienia jej stopnia przy wymiarze kary (art. 53 § 1 k.k. (http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?
id=WDU19970880553)).
Dla oceny czy konkretne zachowanie stanowi zniewagę, istotne znaczenie ma obiektywna ocena tego zachowania,
rozważenie jego społecznego odbioru przez pryzmat generalnie akceptowanych norm obyczajowych. Zniewagę mogą
stanowić jedynie takie zachowanie, które są powszechnie uznawane za obelżywe.
Przedmiotem oceny prawno-karnej w niniejszej sprawie był wpis autorstwa oskarżonego dotyczący reakcji prezydenta RP
Andrzeja Dudy na informacje
o wyborze prezydenta USA Joe Bidena. Krytyczna, ale zarazem merytoryczna ocena wypowiedzi Prezydenta Dudy na
poczyniona kanwie wyborów prezydenckich w USA została zakończona obelżywym określeniem w stosunku do Głowy
Państwa. Nie można jednak tego elementu ocenić w oderwaniu od całości tekstu autorstwa oskarżonego.
Przedmiotowa aktywność oskarżonego jak sam stwierdził podyktowana była jego zdaniem nierozsądnym i
nieodpowiedzialnym postępowaniem Prezydenta RP. Miała stanowić ostrą krytykę obywatela zatroskanego o losy swojego
kraju. Jak stwierdził oskarżony: „również to słowo było prze wszystkim formą krytyki”.
W sprawie nie ma wątpliwości, że autorem wpisu jest J. Ż.. Należy tu zwrócić uwagę na osobę oskarżonego.
Jest on pisarzem i publicystą o znacznym dorobku, z wykształcenia amerykanistą a więc osobą posiadającą wiedzę
merytoryczną odnośnie stosunków społeczno-politycznych w USA. Podjęta przez niego aktywność w postaci
przedmiotowego wpisu jest więc konsekwencją posiadanych umiejętności przy jednoczesnym prawie każdego obywatela do
podejmowania krytyki władzy i osób ją sprawujących.
Jak to wyżej wskazano, istotnym w ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu jest ocena rozmiary wyrządzonej szkody.
Przedmiotowy wpis autorstwa J. Ż. jest w zasadniczej części oceną wypowiedzi Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej na
kanwie wyborów w USA – adresowany do określonego kręgu odbiorców. Nie jest to więc działanie bez uzasadnienia
skierowane na naruszenie dobra chronionego prawem. Sformułowany przez oskarżonego wpis nie koncentruje się na
elemencie obelżywym - wręcz przeciwnie w zasadniczej części jest uzasadnioną oceną, której sformułowanie w żadnej mierze
nie służy zamiarowi zniewagi. Nie jest to zachowanie ukierunkowane wyłącznie na znieważenie Prezydenta a sama
zniewaga ma charakter marginalny, nie może więc powodować szkody większej niż znikoma. Trudno bowiem, oceniając
wpis oskarżonego przyjąć, iż użyte przez niego w stosunku do Prezydenta RP słowo obelżywe mogło naruszać
bezpieczeństwo państwa lub publiczne.
W ocenie Sądu, zamiarem oskarżonego była przede wszystkim polemika z wypowiedzią Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej,
polemika służąca zdaniem J. Ż. polskiej racji stanu.
Dokonując ocen w niniejszej sprawie, Sąd zważył również na niewątpliwie postępującą w debacie publicznej, znaczną
radykalizację języka. Widoczne jest to szczególnie w debacie publicznej gdzie wzajemne obrzucanie się inwektywami dla
wielu stało się wręcz normą. Nie w sposób jest akceptować tego typu zachowania jednak nie można ich też nie zauważać.
Polski kodeks karny (http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970880553) przewiduje kilka przestępstw
znieważenia:
- art. 216 k.k. (http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970880553) dotyczy odpowiedzialności za
znieważenie innej osoby w warunkach w przepisie określonym;
- art. 226 k.k. (http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970880553) to przypadek znieważenia
funkcjonariusza publicznego podczas i
w związku pełnienia przez niego obowiązków;
w końcu art. 135 § 2 k.k. (http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970880553) przewiduje
odpowiedzialność karną za znieważenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej.
Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej jest zarówno konstytucyjnym organem państwa, funkcjonariuszem państwowym oraz
człowiekiem. Godność osobista Prezydenta, chociaż to ona właśnie jest przedmiotem zamachu sprawczego, nie stanowi
jednak głównego przedmiotu ochrony w ramach regulacji przyjętej na tle art. 135 § 2 k.k.
(http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970880553) W pierwszej kolejności ochronie podlega tu,
bowiem konstytucyjny organ, a dopiero w następnej kolejności dobre imię osoby fizycznej sprawującej urząd Prezydenta.
Czyn zabroniony przewidziany w art. 135 § 2 k.k. (http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19970880553)
stanowi podstawę dyskusji
w zakresie nie tylko jego znamion, ale również celowości występowania takiej regulacji.
Seleccionar párrafo de destino3
Conectar a un párrafo
Connect to an entity
Disable highlights
Añadir a la tabla de contenidos