ร่าง พ.ร.บ.ปราบปรามสิงยัวยุ: ปกป้ องเด็กหรือละเมิดสิทธิ? | iLaw.or.th
2 de 3
https://ilaw.or.th/node/3485
ิ แปดปี บริบรู ณ์ด ้วย
กว่าสบ
น ักวิชาการช ี กฎหมายอาจถูกนํามาใชใ้ นทางทีผิดได้งา่ ย
ิ ปวัฒนธรรม เห็นว่า ร่าง พ.ร.บ.ฉบับนีนิยาม
อธิป จิตตฤกษ์ นักวิชาการอิสระด ้านเทคโนโลยีดจิ ท
ิ ัลกับศล
ความผิดกว ้างไป เช่น ขอบเขตของสิงยัวยุความรุนแรง เขียนคลุมสือกระตุ ้นความรุนแรงเกือบหมด และคํา
ั เจน กฎหมายอาจจะถูกนํ ามาใชในทางที
้
ว่า "ยัวยุ" ก็ไม่ชด
ผิด (Abuse) ได ้ง่าย
“จริงๆ มันควรจะเป็ นกฎหมายปราบปรามสิงลามกอนาจารเด็ก แต่กลับใส่อะไรมาเต็มเลย เหมือนแถม จึงคิด
ิ
ว่าควรจะตัดสว่ นทีแถมมาออกให ้หมด เหลือกฎหมายปราบปรามสงลามกอนาจารเด็
กพอ” อธิปกล่าว และ
ว่า มีข ้อถกเถียงในต่างประเทศเกียวกับเรืองนีเป็ นจํ านวนมาก ว่าจะคุมยังไงไม่ให ้การปราบปรามมันไป
ละเลยเสรีภาพในการแสดงความเห็นและสิทธิพลเมืองในแง่อนๆ
ื
สามารถค้นบ้าน-ด ักฟังข้อมูลได้
ในร่างพ.ร.บ.ฉบับนีกําหนดให ้มีคณะกรรมการป้ องกันและปราบปรามสิงยัวยุพฤติกรรมอันตราย หรือ ป.ป.อ.
ึ
ซงประกอบด
้วยกรรมการจาก 3 ฝ่ าย คือ ฝ่ ายการเมือง ข ้าราชการประจํา และผู ้ทรงคุณวุฒ ิ เป็ นผู ้กําหนด
แผนงาน วางโครงการและดําเนินการป้ องกันและปราบปรามผู ้กระทําความผิด
สว่ นพนักงานเจ ้าหน ้าทีมีอํานาจในการเข ้าไปตรวจค ้นในเคหสถานหรือสถานทีของบุคคล เมือมีเหตุอน
ั ควร
ั ว่า มีสงยั
ิ วยุฯ หรือทรัพย์สน
ิ ทีใชในการกระทํ
้
สงสย
าผิด โดยต ้องยืนคําร ้องต่อศาลเพือออกหมายค ้นก่อน
ยกเว ้น มีเหตุอันควรเชือได ้ว่าถ ้ารอหมายค ้นจะทําให ้ล่าช ้า จนพยานหลักฐานถูกยักย ้าย ทําลาย หรือ
เปลียนสภาพไป เจ ้าหน ้าทีสามารถเข ้าไปตรวจค ้นได ้เลย ทังนี ต ้องบันทึกผลการดําเนินการและรายงานต่อ
ั
ศาลภายใน 24 ชวโมงนั
บแต่เวลาลงมือค ้น นอกจากนี เจ ้าหน ้าทียังสามารถค ้นบุคคลหรือยานพาหนะทีน่า
สงสัย และมีอํานาจยึดหรืออายัดสิงยัวยุฯ หรือพยานหลักฐานทีเกียวข ้องกับการกระทําความผิด (มาตรา14)
ให้อํานาจเจ้าหน้าทีมากเกิน?
ด ้านผศ.วนิดา แสงสารพันธ์ คณะนิตศ
ิ าสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ วิเคราะห์วา่ แม ้เจ ้าหน ้าทีต ้องขอหมาย
ศาลก่อนค ้น แต่กฎหมายไม่ได ้กําหนดว่าสามารถค ้นสถานทีเป็ นเวลากีวันเหมือนกับกฎหมายฉบับอืนทีระบุ
ไว ้ชัดเจน เช่น พ.ร.บ.ป้ องกันและปราบปรามการค ้ามนุษย์ พ.ศ. 2551 มาตรา 30 กําหนดว่า ค ้นตรวจได ้แต่
ไม่เกิน 90 วัน
ส่วนข ้อยกเว ้นให ้ค ้นได ้โดยไม่มห
ี มายศาล ก็ควรระบุวธิ ก
ี ารให ้ชัดเจนมากกว่านี เช่น พ.ร.บ.ภาพยนตร์และวี
ดิทัศน์ พ.ศ. 2551 กําหนดให ้การค ้นโดยไม่ต ้องมีหมายค ้น จะต ้องปฏิบัตต
ิ ามประมวลกฎหมายวิธพ
ี จ
ิ ารณา
ความอาญาว่าด ้วยการค ้นอันเป็ นกฎหมายทัวไป ทังนี โดยทัวไปการตรวจค ้นจะนํามาใชก็้ ตอ
่ เมือไม่อาจใช ้
วิธก
ี ารอืนทีเหมาะสมหรือมีประสิทธิภาพมากกว่านีแล ้ว
ขณะเดียวกัน มาตรา 16 กําหนดให ้เจ ้าหน ้าทีมีอํานาจเข ้าถึงข ้อมูลในพัสดุภัณฑ์ จดหมาย ตู ้ไปรษณีย ์
ระบบคอมพิวเตอร์ ข ้อมูลคอมพิวเตอร์ ฯลฯ เมือมีหลักฐานอันควรเชือได ้ว่าจะได ้ข ้อมูลทีเกียวกับการกระทํา
ความผิด โดยจะต ้องได ้รับอนุญาตจากศาลและต ้องรายงานผลการดําเนินการให ้ศาลทราบด ้วย
์ ล
ในประเด็นนี อาทิตย์ สุรย
ิ ะวงศก
ุ ผู ้ประสานงานเครือข่ายพลเมืองเน็ ต ให ้ความเห็นว่า ทุกคนเห็นด ้วยเชงิ
หลักการหากเกิดความจําเป็ นต ้องดักฟั ง แต่ต ้องระบุให ้ชัดว่ามีเรืองใดบ ้าง และถ ้าเกิดความเสียหายขึนมา
ใครควรรับผิดชอบ
ิ วยุ
ผูผ
้ ลิตสงย
ั หรือมีในครอบครอง จําคุกสูงสุด 5 ปี
ิ วยุฯ ไว ้ในครอบครอง เพือแจกจ่าย หรือเผยแพร่
ในร่างพ.ร.บ.ฉบับนีบัญญัตโิ ทษสําหรับผู ้ผลิต หรือมีสงยั
แก่ประชาชน ต ้องระวางโทษจําคุกตังแต่ 1-5 ปี ปรับหนึงแสนถึงห ้าแสนบาท แต่หากในวัตถุยัวยุฯ เป็ นภาพ
ของเด็กตํากว่า 15 ปี ผู ้ผลิตต ้องระวางโทษจําคุกตังแต่ 3-7 ปี ปรับสามแสนถึงเจ็ดแสนบาท หรือทังจําทัง
ปรับ
ถ ้าทําเพือการค ้า หรือนํ าสิงยัวยุฯ เข ้าสูร่ ะบบคอมพิวเตอร์ทประชาชนทั
ี
วไปอาจเข ้าถึงได ้ ต ้องระวางโทษ
ึ ษา การแพทย์ การวิจัยทางวิทยา
หนักกว่าอีกกึงหนึง แต่ถ ้าการผลิตหรือครอบครองมีจด
ุ ประสงค์เพือการศก
ศาสตร์ หรือเพือประโยชน์ของราชการ จะไม่ถอ
ื ว่าเป็ นความผิด (มาตรา 18) ส่วนผู ้แจกจ่าย หรือเผยแพร่สงิ
ยัวยุฯ ต ้องระวางโทษเช่นเดียวกับผู ้กระทํา
ิ วยุฯ ในระบบคอมพิวเตอร์ท ี
ผู ้ให ้บริการตามกฎหมายว่าด ้วยการกระทําผิดเกียวกับคอมพิวเตอร์ ทีรู ้ว่ามีสงยั
อยูใ่ นความควบคุมของตน แล ้วไม่ถอนหรือกําจัดสิง���ัวยุออกในทันที มีโทษจําคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่
เกินห ้าแสนบาท หรือทังสอง (มาตรา 22)
ถ ้ามีการกระทําผิดในโรงแรม โรงภาพยนตร์ หรือสถานบริการ และผู ้ได ้รับอนุญาตให ้ประกอบกิจการรู ้เห็น
้
เป็ นใจด ้วย เจ ้าหน ้าทีมีอํานาจเพิกถอน หรือพักใชใบอนุ
ญาตได ้
ทังนี เงินค่าปรับและเงินทีริบได ้ มอบให ้เป็ นกองทุนคุ ้มครองเด็กร ้อยละ 60 และกองทุนส่งเสริมการจัด
สวัสดิการสงั คม ร ้อยละ 40 และกําหนดให ้ความผิดตาม พ.ร.บ.นี
19/9/2019, 10:34