22 ноември 2022 Бр. 251 - Стр. 7 (2) Sfera dhe çështje me interes publik konsiderohen në veçanti: të gjitha format, institucionet dhe aktivitetet e ushtrimit të pushtetit shtetëror dhe institucionet publike, vetëqeverisje lokale, veprimtaritë shoqërore si shëndetësia, kultura, artet, arsimi, shkenca, sporti, mjetet e informimit publik, sistemi juridik dhe zbatimi i së drejtës dhe sistemi ekonomik dhe marrëdhëniet ekonomike dhe mjedisi jetësor. (3) Rregulla profesionale të profesionit të gazetarit konsiderohen rregullat për mbledhjen, analizën dhe publikimin e informatave, të përcaktuara nga organizata profesional e gazetareve, në pajtim me parimet etike të Federatës Ndërkombëtare të Gazetarisë. (4) Si dëm konsiderohet dëmi material dhe jomaterial i shkaktuar ndaj personit fizik ose juridik me fyerje ose shpifje. 2. Përgjegjësia për fyerje dhe shpifje Përgjegjësia për fyerje Neni 6 (1) Për fyerje përgjigjet ai që për personin tjetër me identitet të përcaktuar ose të padyshimtë të qartë, me qëllim që të dëmtojë nderin dhe autoritetin e tij, me deklaratë, përmbajtje, sjellje, publikim ose në mënyrë tjetër, do të shprehë pohim nënçmues, poshtërues dhe negativ. (2) Përgjegjësi për fyerje ekziston edhe nëse me veprim të tillë nënçmohet autoriteti dhe nderi i personit juridik, grupit të personave ose personit të vdekur. (3) Për fyerje të kryer përmes mjeteve të informimit publik, në të cilën publikohen përmbajtje në mënyrë të kapshme për opinionin mund të përgjigjen autori, redaktori ose personi që e zëvendëson personin juridik si botues. Nëse mjetet e informimit nuk kanë redaktorë ose person i cili e zëvendëson, përgjigjet personi pronar fizik ose juridik i mjetit të informimit. (4) Në rastet nga paragrafi (3) të këtij neni, paditësi gjatë paraqitjes së padisë është i lirë të vendosë kundër cilit person nga paragrafi (3) të këtij neni, do të dorëzojë padi për përcaktimin e përgjegjësisë dhe kompensimin e dëmit për fyerje. (5) Për fyerjen e kryer nga gazetari përgjigjet edhe redaktori dhe personi i cili e zëvendëson në mjetin e informimit dhe personi juridik, i cili e lëshon mjetin e informimit, në bazë të parimit të përgjegjësisë së supozuar. (6) Gazetari si autor nuk përgjigjet për fyerje, nëse dëshmon se publikim i tij i është imponuar nga ana e botuesit në kundërshtim me ligjin, redaktori ose personi që e zëvendëson, ose përmbajtja e deklaratës së tij është ndryshuar në mënyrë të konsiderueshme nga ana e redaktorit ose personit që e zëvendëson. (7) Gazetari si autor nuk përgjigjet nëse pohimet e shprehura ose transmetuara të fakteve kanë marrë karakter ofendues me rregullimin e tij me vendosjen e titujve, nëntitujve, fotografive, nxjerrjen e pjesëve të saj, paralajmërime ose mënyrë tjetër nga ana e redaktorit ose personit që e zëvendëson. Përjashtimi nga përgjegjësia Neni 7 (1) Nuk ka përgjegjësi për fyerje nëse: 1) deklarata është dhënë në punën e Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut; 2) deklarata është dhënë në punën e në punën e këshillave të komunave dhe Qytetit të Shkupit, në procedurë administrative ose gjyqësore ose para Avokatit të Popullit, përveç nëse paditësi dëshmon se është dhënë me qëllim keqdashës; 3) me deklaratë ose në ndonjë mënyrë tjetër është përhapur mendimi ose informacion i përmbajtur në dokument zyrtar të Kuvendit të Republikës së Maqedonisë, Qeverisë së Republikës së Maqedonisë, organeve të administratës shtetërore, gjykatave ose organeve tjera shtetërore, lajmërim ose dokumente tjera të organizatave ose konferencave ndërkombëtare, lajmërim ose dokument tjetër për informimin e opinionit të lëshuara nga organet shtetërore kompetente, institucionet ose persona tjerë juridik, lajmërim ose dokument tjetër zyrtar nga hetimet për vepra të kryera penale ose kundërvajtëse; 4) me deklaratë ose në ndonjë mënyrë tjetër janë bartur mendime të nxjerra në takim publik, në procedurë gjyqësore, ose manifestim tjetër publik të aktiviteteve të organeve shtetërore, institucioneve, shoqatave ose personave juridikë ose njoftohet për deklaratë që është shpallur publikisht prej dikujt tjetër, dhe 5) mjeti i informimit i cili e transmeton deklaratën ose përmbajtjen është platformë e grumbullimit mediatik. (2) Nuk është përgjegjës për fyerje ai i cili në vepër shkencore, letrare ose artistike, në kritike serioze, në kryerjen e detyrës zyrtare, profesionit të gazetarisë, veprimtarisë politike ose veprimtarisë tjetër shoqërore, në mbrojtjen e shprehjes së lirë publike të mendimeve ose të drejtave tjera ose gjatë mbrojtjes së interesit publik ose interesave tjera të arsyeshme, do të paraqesë mendim nënçmues për tjetrin, nëse: 1) nga mënyra e shprehjes ose nga rrethana tjera të tij rezulton se kjo nuk ka kuptim të fyerjes; 2) nuk ka shkaktuar shkelje të rëndësishme të nderit dhe autoritetit të personit, dhe 3) nuk është nxjerr ekskluzivisht me qëllim që të nënçmohet personi ose dikush tjetër ose të nënvlerësohet nderi dhe autoriteti i tij. (3) Nuk është përgjegjës për fyerje ai që do të paraqesë mendim nënçmues për bartës të funksionit publik në interes publik, nëse dëshmon se kjo është bazuar në fakte të vërteta, ose nëse dëshmon se ka pasur arsye të bazuar të besojë në të vërteten e fakteve të këtilla, ose nëse deklarata përmban kritike të arsyeshme ose nxit debat me interes publik ose është dhënë në pajtim me standardet profesionale dhe etiken e profesionit të gazetarisë. (4) Nuk është përgjegjës për fyerje ai që nxjerr mendim negativ për tjetrin me qëllim të sinqertë ose bindje në qëllimin e mirë të mendimit të tij. (5) Gjatë vlerësimit të kushteve për përjashtimin e përgjegjësisë, gjyqi do t'i zbatojë kriteret për kufizimin e arsyeshëm të lirisë së shprehjes të përmbajtura në Konventën Europiane të të Drejtave të Njeriut dhe në praktikën gjyqësore të Gjykatës Europiane të të Drejtave të Njeriut. Përgjegjësia për shpifje Neni 8 (1) Për shpifje përgjigjet ai i cili për personin tjetër me identitet të përcaktuar ose të qartë, me qellim që ta dëmtojë nderin dhe autoritetin e tij, para personit të tretë nxjerr ose bart fakte të pavërteta, që janë të dëmshme për nderin dhe autoritetin e tij, ndërsa e di, ose mund ta dijë ose ka qenë i obliguar ta dijë se janë të pavërteta. (2) Përgjegjësi për shpifje ekziston edhe pse pohimi i pavërtetë përmban fakte të dëmshme për autoritetin e personit juridik, një grup personash ose personit të vdekur. (3) Nëse nxjerrja ose bartja e pohimeve të pavërteta për fakte është berë nëpërmjet mjetit për informim publik në të cilën publikohen përmbajtje në mënyrë të kapshme për opinionin, për shpifje mund të përgjigjen autori i pohimeve të pavërteta, redaktori ose personi që e zëvendëson personin juridik. Nëse mjeti i informimit nuk ka redaktor ose person i cili e zëvendëson, përgjigjet personi pronar fizik ose juridik i mjetit të informimit.