4/9/23, 15:55 ECLI:NL:RBAMS:2021:5117, Rechtbank Amsterdam, C/13/704886 / KG ZA 21-621 tevens aangemerkt een doen of nalaten in strijd met “hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt”. De rechter moet beoordelen of aan deze normen is voldaan. Bij die beoordeling geldt het volgende als uitgangspunt. 4.6. Het recht van een ieder op vrijheid van meningsuiting is niet onbegrensd en betekent niet dat Google zonder meer gehouden is de uitlatingen van FvD c.s. die in strijd zijn met haar Covid-beleid op haar platform te dulden. Op grond van haar eigendomsrecht en het recht op vrijheid van onderneming mag Google in beginsel zelf regels stellen die op haar platform YouTube van toepassing zijn, waaronder de regel dat content die in strijd is met haar Covid-beleid wordt verwijderd. Google heeft toegelicht dat het Covid-beleid ten doel heeft de verspreiding van schadelijke en gevaarlijke medische misinformatie op YouTube tegen te gaan. Omdat Google niet zelf in medische discussies kan treden, richt zij zich hierbij naar de wetenschappelijke consensus zoals die wordt uitgedragen door de WHO en door nationale organisaties als het RIVM. Het Covid-beleid is mede gebaseerd op een mededeling van de Europese Unie van 10 juni 2020 die ten doel had misinformatie over Covid-19 te bestrijden, alsmede op de Code of Practice van de Europese Commissie van oktober 2018 die gaat over de bestrijding van online desinformatie. Nu Google met haar Covid-beleid de richtlijnen van dergelijke gezondheidsorganisaties en verschillende overheden volgt, moet uitgangspunt zijn dat zij niet onredelijk handelt, maar integendeel, dat zij juist handelt op een manier die “volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt”. 4.7. Het recht op vrijheid van meningsuiting voor een ieder impliceert voorts niet een recht op het forum van zijn of haar keuze. FvD c.s. erkent dat op zich wel, maar heeft de nadruk gelegd op de omstandigheid dat YouTube een enorm bereik heeft en dat uit onderzoek blijkt dat een substantieel deel van het publiek dat kanaal ook gebruikt voor de nieuwsvoorziening. Volgens dit onderzoek geldt dit met name voor jongere mensen, die een belangrijk deel vormen van het (potentiële) electoraat van FvD en [eiser 3] . Volgens FvD c.s. is YouTube in feite onmisbaar om de kritische geluiden zoals verwoord in de Video bij dat publiek onder de aandacht te kunnen brengen. Andere sociale media zijn daartoe minder geschikt vanwege de inrichting (van Facebook moet je lid zijn) en/of het vluchtige karakter ervan (Twitter, Instagram), of zijn relatief onbekend (Bitchute en Utreon). 4.8. Aan FvD c.s. kan worden toegegeven dat het gebruik kunnen maken van een kanaal als YouTube in de huidige maatschappij van groot belang is om een boodschap te kunnen uitdragen. Dit betekent echter niet dat YouTube voor kritische geluiden/politieke uitingen een maatschappelijke ‘must-carry’-verplichting heeft. Een dergelijke verplichting is ook niet opgenomen in het (Europese) voorstel voor de Wet inzake digitale diensten (de Digital Service Act). In het licht van het Appleby-arrest van het EHRM van 6 mei 20032 ligt de lat voor ingrijpen door de overheid, of de rechter, in de vrijheid van internetplatforms om de door hen gepubliceerde content te modereren overheid hoog. Alleen indien de belemmeringen “any effective excercise” van de vrijheid van meningsuiting onmogelijk maken, of als “the essence of the right has been destroyed”, is de overheid(srechter) gehouden in te grijpen. Het komt er dus op neer, dat pas als elke effectieve uitoefening van de uitingsvrijheid wordt tegengegaan, of als de essentie van het recht op vrijheid van meningsuiting wordt vernietigd, er aanleiding is om in te grijpen. Die hoge lat wordt hier niet gehaald. 4.9. Van belang is dat eisers hun meningen en standpunten via tal van andere kanalen onder de aandacht van het publiek kunnen brengen. Zij beschikken over de website www.fvd.nl, een eigen FvD-app, maken gebruik van Facebook, Twitter, Instagram, LinkedIn en Telegram en van diverse andere websites. De Video – de uiting waar het hier over gaat – is een speech die [eiser 3] als volksvertegenwoordiger van FvD heeft gehouden in de Tweede Kamer. FvD stelt terecht dat politieke uitlatingen een hoog beschermingsniveau genieten, maar [eiser 3] heeft voldoende mogelijkheden om zijn politieke standpunt naar voren te brengen, in het bijzonder op het ‘platform’ dat daarvoor is bedoeld, de Tweede Kamer. FvD c.s. stellen terecht dat [eiser 3] in de Tweede Kamer parlementaire immuniteit geniet en dat hij daar in beginsel alles mag zeggen wat hij in de speech op de Video zegt en ook op de wijze waarop hij dat wil en doet, maar dat betekent nog niet dat dat ook op YouTube geldt. In de Tweede Kamer gelden andere regels, kunnen over zijn uitspraken vragen worden gesteld en kunnen andere volksvertegenwoordigers hem van repliek dienen. De Video is ook nog steeds integraal te vinden op het videokanaal van de Tweede Kamer: www.debatdirect.tweedekamer.nl. FvD c.s. hebben gelijk dat niet iedereen – en zeker het publiek dat zij willen bereiken – waarschijnlijk zonder meer de weg naar het debat-directkanaal zal weten te vinden. Zij kunnen echter eenvoudig via een van de vele social media waarvan zij gebruik maken hun volgers wijzen op het bestaan van de Video en hun een link naar de Video sturen. Zij kunnen dit zelfs via YouTube doen. YouTube heeft immers ter zitting verklaard er geen bezwaar tegen te hebben als eisers via hun YouTube kanalen wijzen op de kritische speech van [eiser 3] met een link naar het debat-directkanaal. Wat YouTube niet wil is als spreekbuis – ‘megafoon’ – dienen voor de directe verspreiding van de met haar beleid https://uitspraken.rechtspraak.nl/#!/details?id=ECLI:NL:RBAMS:2021:5117 7/9