ร่าง พ.ร.บ.ปราบปรามสิงยัวยุ: ปกป้ องเด็กหรือละเมิดสิทธิ? | iLaw.or.th 2 de 3 https://ilaw.or.th/node/3485 ิ แปดปี บริบรู ณ์ด ้วย กว่าสบ น ักวิชาการช ี กฎหมายอาจถูกนํามาใชใ้ นทางทีผิดได้งา่ ย ิ ปวัฒนธรรม เห็นว่า ร่าง พ.ร.บ.ฉบับนีนิยาม อธิป จิตตฤกษ์ นักวิชาการอิสระด ้านเทคโนโลยีดจิ ท ิ ัลกับศล ความผิดกว ้างไป เช่น ขอบเขตของสิงยัวยุความรุนแรง เขียนคลุมสือกระตุ ้นความรุนแรงเกือบหมด และคํา ั เจน กฎหมายอาจจะถูกนํ ามาใชในทางที ้ ว่า "ยัวยุ" ก็ไม่ชด ผิด (Abuse) ได ้ง่าย “จริงๆ มันควรจะเป็ นกฎหมายปราบปรามสิงลามกอนาจารเด็ก แต่กลับใส่อะไรมาเต็มเลย เหมือนแถม จึงคิด ิ ว่าควรจะตัดสว่ นทีแถมมาออกให ้หมด เหลือกฎหมายปราบปรามสงลามกอนาจารเด็ กพอ” อธิปกล่าว และ ว่า มีข ้อถกเถียงในต่างประเทศเกียวกับเรืองนีเป็ นจํ านวนมาก ว่าจะคุมยังไงไม่ให ้การปราบปรามมันไป ละเลยเสรีภาพในการแสดงความเห็นและสิทธิพลเมืองในแง่อนๆ ื สามารถค้นบ้าน-ด ักฟังข้อมูลได้ ในร่างพ.ร.บ.ฉบับนีกําหนดให ้มีคณะกรรมการป้ องกันและปราบปรามสิงยัวยุพฤติกรรมอันตราย หรือ ป.ป.อ. ึ ซงประกอบด ้วยกรรมการจาก 3 ฝ่ าย คือ ฝ่ ายการเมือง ข ้าราชการประจํา และผู ้ทรงคุณวุฒ ิ เป็ นผู ้กําหนด แผนงาน วางโครงการและดําเนินการป้ องกันและปราบปรามผู ้กระทําความผิด สว่ นพนักงานเจ ้าหน ้าทีมีอํานาจในการเข ้าไปตรวจค ้นในเคหสถานหรือสถานทีของบุคคล เมือมีเหตุอน ั ควร ั ว่า มีสงยั ิ วยุฯ หรือทรัพย์สน ิ ทีใชในการกระทํ ้ สงสย าผิด โดยต ้องยืนคําร ้องต่อศาลเพือออกหมายค ้นก่อน ยกเว ้น มีเหตุอันควรเชือได ้ว่าถ ้ารอหมายค ้นจะทําให ้ล่าช ้า จนพยานหลักฐานถูกยักย ้าย ทําลาย หรือ เปลียนสภาพไป เจ ้าหน ้าทีสามารถเข ้าไปตรวจค ้นได ้เลย ทังนี ต ้องบันทึกผลการดําเนินการและรายงานต่อ ั ศาลภายใน 24 ชวโมงนั บแต่เวลาลงมือค ้น นอกจากนี เจ ้าหน ้าทียังสามารถค ้นบุคคลหรือยานพาหนะทีน่า สงสัย และมีอํานาจยึดหรืออายัดสิงยัวยุฯ หรือพยานหลักฐานทีเกียวข ้องกับการกระทําความผิด (มาตรา14) ให้อํานาจเจ้าหน้าทีมากเกิน? ด ้านผศ.วนิดา แสงสารพันธ์ คณะนิตศ ิ าสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ วิเคราะห์วา่ แม ้เจ ้าหน ้าทีต ้องขอหมาย ศาลก่อนค ้น แต่กฎหมายไม่ได ้กําหนดว่าสามารถค ้นสถานทีเป็ นเวลากีวันเหมือนกับกฎหมายฉบับอืนทีระบุ ไว ้ชัดเจน เช่น พ.ร.บ.ป้ องกันและปราบปรามการค ้ามนุษย์ พ.ศ. 2551 มาตรา 30 กําหนดว่า ค ้นตรวจได ้แต่ ไม่เกิน 90 วัน ส่วนข ้อยกเว ้นให ้ค ้นได ้โดยไม่มห ี มายศาล ก็ควรระบุวธิ ก ี ารให ้ชัดเจนมากกว่านี เช่น พ.ร.บ.ภาพยนตร์และวี ดิทัศน์ พ.ศ. 2551 กําหนดให ้การค ้นโดยไม่ต ้องมีหมายค ้น จะต ้องปฏิบัตต ิ ามประมวลกฎหมายวิธพ ี จ ิ ารณา ความอาญาว่าด ้วยการค ้นอันเป็ นกฎหมายทัวไป ทังนี โดยทัวไปการตรวจค ้นจะนํามาใชก็้ ตอ ่ เมือไม่อาจใช ้ วิธก ี ารอืนทีเหมาะสมหรือมีประสิทธิภาพมากกว่านีแล ้ว ขณะเดียวกัน มาตรา 16 กําหนดให ้เจ ้าหน ้าทีมีอํานาจเข ้าถึงข ้อมูลในพัสดุภัณฑ์ จดหมาย ตู ้ไปรษณีย ์ ระบบคอมพิวเตอร์ ข ้อมูลคอมพิวเตอร์ ฯลฯ เมือมีหลักฐานอันควรเชือได ้ว่าจะได ้ข ้อมูลทีเกียวกับการกระทํา ความผิด โดยจะต ้องได ้รับอนุญาตจากศาลและต ้องรายงานผลการดําเนินการให ้ศาลทราบด ้วย ์ ล ในประเด็นนี อาทิตย์ สุรย ิ ะวงศก ุ ผู ้ประสานงานเครือข่ายพลเมืองเน็ ต ให ้ความเห็นว่า ทุกคนเห็นด ้วยเชงิ หลักการหากเกิดความจําเป็ นต ้องดักฟั ง แต่ต ้องระบุให ้ชัดว่ามีเรืองใดบ ้าง และถ ้าเกิดความเสียหายขึนมา ใครควรรับผิดชอบ ิ วยุ ผูผ ้ ลิตสงย ั หรือมีในครอบครอง จําคุกสูงสุด 5 ปี ิ วยุฯ ไว ้ในครอบครอง เพือแจกจ่าย หรือเผยแพร่ ในร่างพ.ร.บ.ฉบับนีบัญญัตโิ ทษสําหรับผู ้ผลิต หรือมีสงยั แก่ประชาชน ต ้องระวางโทษจําคุกตังแต่ 1-5 ปี ปรับหนึงแสนถึงห ้าแสนบาท แต่หากในวัตถุยัวยุฯ เป็ นภาพ ของเด็กตํากว่า 15 ปี ผู ้ผลิตต ้องระวางโทษจําคุกตังแต่ 3-7 ปี ปรับสามแสนถึงเจ็ดแสนบาท หรือทังจําทัง ปรับ ถ ้าทําเพือการค ้า หรือนํ าสิงยัวยุฯ เข ้าสูร่ ะบบคอมพิวเตอร์ทประชาชนทั ี วไปอาจเข ้าถึงได ้ ต ้องระวางโทษ ึ ษา การแพทย์ การวิจัยทางวิทยา หนักกว่าอีกกึงหนึง แต่ถ ้าการผลิตหรือครอบครองมีจด ุ ประสงค์เพือการศก ศาสตร์ หรือเพือประโยชน์ของราชการ จะไม่ถอ ื ว่าเป็ นความผิด (มาตรา 18) ส่วนผู ้แจกจ่าย หรือเผยแพร่สงิ ยัวยุฯ ต ้องระวางโทษเช่นเดียวกับผู ้กระทํา ิ วยุฯ ในระบบคอมพิวเตอร์ท ี ผู ้ให ้บริการตามกฎหมายว่าด ้วยการกระทําผิดเกียวกับคอมพิวเตอร์ ทีรู ้ว่ามีสงยั อยูใ่ นความควบคุมของตน แล ้วไม่ถอนหรือกําจัดสิง���ัวยุออกในทันที มีโทษจําคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่ เกินห ้าแสนบาท หรือทังสอง (มาตรา 22) ถ ้ามีการกระทําผิดในโรงแรม โรงภาพยนตร์ หรือสถานบริการ และผู ้ได ้รับอนุญาตให ้ประกอบกิจการรู ้เห็น ้ เป็ นใจด ้วย เจ ้าหน ้าทีมีอํานาจเพิกถอน หรือพักใชใบอนุ ญาตได ้ ทังนี เงินค่าปรับและเงินทีริบได ้ มอบให ้เป็ นกองทุนคุ ้มครองเด็กร ้อยละ 60 และกองทุนส่งเสริมการจัด สวัสดิการสงั คม ร ้อยละ 40 และกําหนดให ้ความผิดตาม พ.ร.บ.นี 19/9/2019, 10:34