-๕ในการวิ นิ จ ฉั ย ความน่ า เชื่ อ ถื อ ของวิ ธี ก ารรั ก ษาความถู ก ต้ อ งของข้ อ ความตาม (๑) ให้ พิเคราะห์ถึงพฤติการณ์ที่เกี่ยวข้องทั้งปวง รวมทั้งวัตถุประสงค์ของการสร้างข้อความนั้น ในกรณีที่ มี การทํ าสิ่ งพิ ม พ์ออกของข้อมูล อิ เล็ กทรอนิกส์ตามวรรคหนึ่งสําหรับ ใช้อ้างอิง ข้อความของข้อมูลอิ เล็กทรอนิ กส์ หากสิ่งพิ ม พ์ออกนั้นมีข้อความถูกต้องครบถ้วนตรงกั บข้อมูล อิเล็กทรอนิกส์ และมีการรับรองสิ่งพิมพ์ออกโดยหน่วยงานที่มีอํานาจตามที่คณะกรรมการประกาศ กําหนดแล้ว ให้ถือว่าสิ่งพิมพ์ออกดังกล่าวใช้แทนต้นฉบับได้๕ ห้ามมิให้ปฏิเสธการรับฟังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์เป็นพยานหลักฐานใน มาตรา ๑๑๖ กระบวนการพิจารณาตามกฎหมายทั้งในคดีแพ่ง คดีอาญา หรือคดีอื่นใด เพียงเพราะเหตุว่าเป็น ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ในการชั่ งน้ําหนักพยานหลักฐานว่ าข้ อมูล อิเล็กทรอนิกส์ จะเชื่อถือได้หรือไม่เพียงใดนั้ น ให้ พิ เ คราะห์ ถึ ง ความน่ า เชื่ อ ถื อ ของลั ก ษณะหรื อ วิ ธี ก ารที่ ใ ช้ ส ร้ า ง เก็ บ รั ก ษา หรื อ สื่ อ สารข้ อ มู ล อิเล็กทรอนิกส์ ลักษณะหรือวิธีการเก็บรักษา ความครบถ้วน และไม่มีการเปลี่ยนแปลงของข้อความ ลักษณะ หรือวิธีการที่ใช้ในการระบุหรือแสดงตัวผู้ส่งข้อมูล รวมทั้งพฤติการณ์ที่เกี่ยวข้องทั้งปวง ให้นําความในวรรคหนึ่งมาใช้บังคับกับสิ่งพิมพ์ออกของข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ด้วย มาตรา ๑๒ ภายใต้บังคับบทบัญญัติมาตรา ๑๐ ในกรณีที่กฎหมายกําหนดให้เก็บรักษา เอกสารหรือข้อความใด ถ้าได้เก็บรักษาในรูปข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ ให้ถือ ว่าได้มีการเก็บรักษาเอกสารหรือข้อความตามที่กฎหมายต้องการแล้ว (๑) เปลี่ยนแปลง ข้อมูลอิเล็ กทรอนิกส์นั้นสามารถเข้าถึงและนํากลับมาใช้ ได้โดยความหมายไม่ (๒) ได้เก็บรักษาข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์นั้นให้อยู่ในรูปแบบที่เป็นอยู่ในขณะที่สร้าง ส่ง หรือ ได้รับข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์นั้น หรืออยู่ในรูปแบบที่สามารถแสดงข้อความที่สร้าง ส่ง หรือได้รับให้ ปรากฏอย่างถูกต้องได้ และ (๓) ได้ เ ก็ บ รั ก ษาข้ อ ความส่ ว นที่ ร ะบุ ถึ ง แหล่ ง กํ า เนิ ด ต้ น ทาง และปลายทางของข้ อ มู ล อิเล็กทรอนิกส์ ตลอดจนวันและเวลาที่ส่งหรือได้รับข้อความดังกล่าว ถ้ามี ความในวรรคหนึ่ง มิให้ใช้บังคับกับข้อความที่ใช้เพียงเพื่อวัตถุประสงค์ในการส่งหรือรับ ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ หน่ ว ยงานของรั ฐ ที่ รั บ ผิ ด ชอบในการเก็ บ รั ก ษาเอกสารหรื อ ข้ อ ความใด อาจกํ า หนด หลักเกณฑ์รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเก็บรักษาเอกสารหรือข้อความนั้นได้ เท่าที่ไม่ขัดหรือ แย้งกับบทบัญญัติในมาตรานี้ ๕ ๖ มาตรา ๑๐ วรรคสี่ เพิ่มโดยพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๑๑ แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติว่าด้วย���ุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๑